Merdiven çıkarken eskisinden çabuk yoruluyor, akşamları ayak bileklerinizin şiştiğini ya da gece yastığı yükseltmeden uyuyamadığınızı fark ediyorsanız bu değişiklikleri yaşa bağlamadan önce kalbinizi kontrol ettirin. Bu belirtiler kalbin pompalama gücünün azaldığını gösterebilir.
Kalp yetmezliği ne demek?
Kalp yetmezliği, kalbin durduğu anlamına gelmez. Kalp kasının vücudun ihtiyacı kadar kanı pompalayamaması ya da yeterince gevşeyip dolamaması durumudur. Bunun sonucunda dokulara yeterli kan gitmez, akciğerlerde ve bacaklarda sıvı birikir.
En sık nedenler geçirilmiş kalp krizi, uzun süre kontrolsüz kalan yüksek tansiyon, kapak hastalıkları ve kalp kasını doğrudan etkileyen hastalıklardır. Diyabet, ritim bozuklukları ve aşırı alkol tüketimi de tabloya katkıda bulunur.
Hangi belirtiler uyarıcıdır?
Eforla gelen nefes darlığı, çabuk yorulma, ayak bileklerinde ve bacaklarda şişlik en sık belirtilerdir. Yatınca artan nefes darlığı, gece nefes darlığıyla uyanma ve kısa sürede açıklanamayan kilo artışı sıvı birikiminin işaretidir.
- Dinlenirken de süren nefes darlığı
- Birkaç günde 2 kilodan fazla kilo artışı
- Yatarken nefes alamama, pembe köpüklü balgam
- Göğüs ağrısı, bayılma ya da hızlı ve düzensiz çarpıntı
Tanı nasıl konur?
Muayene ve EKG’nin ardından en önemli tetkik ekokardiyografidir. Kalbin pompalama gücü ejeksiyon fraksiyonu (EF) olarak ölçülür ve tedavi bu değere göre şekillenir. Kanda bakılan NT-proBNP düzeyi tanıyı destekler, akciğer grafisi ve kan tahlilleri eşlik eden sorunları gösterir. Altta yatan neden koroner hastalık olabilir; gerekirse anjiyografi yapılır.
Tedavide neler değişti?
Son yıllarda kalp yetmezliği tedavisi belirgin biçimde gelişti. Birbirini tamamlayan ilaç grupları birlikte kullanıldığında hem yaşam süresi uzuyor hem de hastaneye yatışlar azalıyor. İdrar söktürücüler sıvı fazlalığını giderir. Bazı hastalarda ani ölüm riskini azaltan cihazlar ya da kalbin iki tarafını eşzamanlı çalıştıran özel kalp pilleri gerekir.
“Kalp yetmezliğinde en etkili tedavi, düzenli alınan ilaç ile günlük kilo takibinin birlikte yürüdüğü tedavidir.”
Günlük yaşamda dikkat edilecekler
Her sabah aynı koşullarda tartılmak, sıvı birikimini erken fark etmenin en kolay yoludur. Tuzu azaltmak, doktorunuz önerdiyse sıvı alımını sınırlamak, sigarayı bırakmak ve grip ile zatürre aşılarını yaptırmak önemlidir. Durumunuz izin verdiği ölçüde düzenli yürüyüş kalbi güçlendirir; ağır efor öncesinde mutlaka doktorunuza danışın.
Sonuç
Kalp yetmezliği erken tanı ve düzenli takiple uzun yıllar iyi bir yaşam kalitesiyle yönetilebilir. Nefes darlığı ve şişlik gibi belirtileri ertelemeyin, ilaçlarınızı kendi kendinize bırakmayın.
