Aort, kalpten çıkan ve tüm vücuda kan dağıtan ana atardamardır. Duvarı zayıfladığında yavaş yavaş genişleyerek anevrizma oluşturabilir. Bu genişleme çoğu zaman hiçbir belirti vermez; bu yüzden erken fark edilmesi büyük önem taşır.
Aort anevrizması nedir?
Aort çapının normalin belirgin şekilde üzerine çıkmasına anevrizma denir. Göğüs boşluğundaki bölümde ya da karın içindeki bölümde gelişebilir. Damar duvarı genişledikçe gerilir ve çok büyüdüğünde yırtılma (diseksiyon) ya da patlama riski ortaya çıkar.
Kimlerde daha sık görülür?
İleri yaş, erkek cinsiyet, sigara kullanımı ve yüksek tansiyon en önemli risk etkenleridir. Ailede aort anevrizması öyküsü, Marfan sendromu gibi bağ dokusu hastalıkları ve doğuştan iki yaprakçıklı aort kapağı da riski artırır.
Nasıl fark edilir?
Anevrizmaların çoğu başka bir nedenle yapılan ekokardiyografi, ultrason ya da tomografide tesadüfen bulunur. Göğüs aortu ekokardiyografi ile, karın aortu ultrasonla ağrısız şekilde ölçülebilir. Sigara içmiş 65 yaş üzeri erkeklerde ve ailesinde anevrizma bulunan kişilerde tarama önerilir.
- Göğüste veya sırtta aniden başlayan, yırtılır tarzda şiddetli ağrı
- Ağrıyla birlikte bayılma veya bilinç bulanıklığı
- Karında veya belde ani, çok şiddetli ağrı
- İki kol arasında belirgin tansiyon farkı
Takip ve tedavi
Küçük anevrizmalar düzenli görüntülemeyle izlenir. Tansiyonun sıkı kontrolü ve sigaranın bırakılması büyümeyi yavaşlatmanın en etkili yoludur. Çap belirli bir sınırı geçtiğinde ya da hızlı büyüme saptandığında, damarın içinden yerleştirilen stent greftler veya açık cerrahiyle tedavi planlanır.
“Aort anevrizmasında en iyi tedavi, ölçülerek izlenen ve zamanında müdahale edilen genişlemedir.”
